Истори ӑслӑлӑхӗсен докторӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентӳ ӗҫченӗ Геннадий Тафаев пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Вӑл 72 ҫулта пулнӑ.
Геннадий Ильич 1953 ҫулта Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Туппай Сӗмӗл ялӗнче ҫуралнӑ. И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче историпе филологи факультетӗнче вӗреннӗ, ӑна лайӑх паллӑсемпе пӗтернӗ. Диплом илсен ялти шкулта вӗрентекенре ӗҫленӗ, район хаҫачӗпе туслӑ пулнӑ.
1988 ҫултанпа университетра ӗҫленӗ. Кандидат, доктор диссертацийӗне хӳтӗленӗ. 2001 ҫултанпа И.Я.Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче ӗҫленӗ: кафедрӑсене ертсе пынӑ, студентсене вӗрентнӗ.
Унӑн тӗп ӗҫӗ – Атӑлҫи Пӑлхара тӗпчени. Вӑл Атӑлҫи историне тӗпчекен ӑсчахсене пӗрлештернӗ.
Геннадий Ильичпа паян 12 сехетре Шупашкарти Трактор тӑвакансен проспектӗнчи 4-мӗш ҫуртра вырнаҫнӑ чиркӳре сывпуллашӗҫ.
«Ҫулталӑкри вӗрентекен» конкурсӑн республика тапхӑрӗ вӗҫленнӗ. Финала тӗрлӗ округри 23 педагог хутшӑннӑ. Вӗсем пурте уҫӑ уроксем, ӑсталӑх класӗсем ирттернӗ, хӑйсен методикисемпе паллаштарнӑ. Йӗркелӳ комитечӗ 8 лауреата суйланӑ. Ҫӗртерӳҫӗ ятне вара чыславра кӑна пӗлтерӗҫ.
Сакӑр лауреат йышӗнче ҫаксем: Елчӗк округӗнчи Кристина Александрова, Шупашкарти Анна Виноградова, Шупашкар округӗнчи Татьяна Григорьева, Улатӑр округӗнчи Ольга Крисанова, Куславкка округӗнчи Людмила Новикова, Ҫӗмӗрле тӑрӑхӗнчи Татьяна Соколова, Ҫӗнӗ Шупашкарти Татьяна Тарасова, Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Наталья Шипунова.
Чыславра ҫӗнтерӳҫӗ ятне палӑртсан вӑл Чӑваш Ен чысне Раҫҫейри тапхӑрта хатӗрлемешкӗн хатӗрленме тытӑнӗ.
Юлашки талӑкра Чӑваш Енре ейӳ тӗлӗшпе лару-тӑру лайӑхланнӑ. Патӑрьел, Канаш тата Ҫӗрпӳ округӗсенче ейӳ шывӗ чакнине палӑртнӑ, 32 кил хуҫалӑхӗнчен шыв кайнӑ.
Ҫапах лару-тӑру ҫивӗч: Комсомольскинчи, Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Шуршӑл ялӗнчи, Пӑрачкав округӗнчи Кожевенное ялӗнчи 18 кил хуҫалӑхне ейӳ шывӗ илме пултарас хӑрушлӑх пур.
Республикӑн кӑнтӑр енче те лару-тӑру йӑлтах лайӑхланман: Сӑр шывӗ ҫыранран тухнӑ. Улатӑр хули патӗнче вӑл кӗҫӗр 20 сантиметр хӑпарнӑ. Ҫапах хӑрушлӑх кӑларса тӑратакан кӑтарту мар ку.
Мӑн Ҫавал шывӗ вара чакма тытӑннӑ: пӗр талӑкра унӑн шывӗ 4 сантиметр аннӑ.
Сӗнтӗрвӑрри районӗнче пурӑнакан Надежда Михайлова пӗлтӗр хӑйӗн ӗҫне пуҫарса янӑ. Нумай ачаллӑ хӗрарӑм какайран ҫурма фабрикат хатӗрлесе сутать.
Хӑйӗн ӗҫне пуҫарса яма ӑна патшалӑх укҫи пулӑшнӑ. Кунта сӑмах социаллӑ контракт пирки пырать.
Социаллӑ контрактпа илнӗ укҫа пулӑшнипе хӗрарӑм кирлӗ оборудовани туяннӑ. Унтан вӑл пельмен ҫупма, фрикадельки тата котлет хатӗрлеме пуҫланӑ. Ҫак ҫурма фабриката хӗрарӑм сутса укҫа тӑвать.
Надежда каланӑ тӑрӑх, пельмене ҫупасси ачаран пыракан йӑла. Унччен йӑлт алӑпа тумалла пулнӑ. Ун чухнехи ал арманӗсем вырӑнне электричествӑпа ӗҫлекеннисем пур, ӗҫе ытти енӗпе те ҫӑмаллатма май пур. Килте хатӗрленӗ продукци пысӑк производствӑсенче туса кӑлараканнисенчен чылай чухне тутлӑрах та.
Чӑваш Енре вӑхӑтлӑха теле- тата радиовещание чарса лартӗҫ. Анчах пур округра та мар. Ку пилӗк округа пырса тивет.
Паян 10:00-16:00 сехетсенче Куславкка округӗнчи Елчӗк ялӗнче эфир пулман. 9 сехетрен пуҫласа 16 сехетчен вара Етӗрне округӗнчи Канаш ялӗнче трансляци пулман.
Ыран, акан 1-мӗшӗнче, 11:00-17:00 сехетсенче Елчӗк округӗнчи Аслӑ Елчӗк ялӗнче эфира чарса лартӗҫ. Ака уйӑхӗн 2-мӗшӗнче вара 10 сехетрен пуҫласа 16 сехетчен Вӑрнар округӗнчи Малти Ишек ялӗнче трансляцие чарӗҫ. Ака уйӑхӗн 3-мӗшӗнче Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Хуракасси ялӗнче 10 сехетрен пуҫласа 16 сехетчен эфира чарӗҫ.
ЧР Цифра министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, планра палӑртнӑ профилактика ӗҫӗсем пулӗҫ.
Кунсем-ҫулсем сисӗнмесӗр иртеҫҫӗ те ватлӑх та алӑкран килсе часах шаккать.
Канашра ҫуралнӑ, Сӗнтӗрвӑрринче пурӑннӑ Галина Синдячкина юлашки вӑхӑтра ҫын куҫӗнчен пӑхма пуҫланӑ. Кинемейӗн ҫулӗ те аванах пур — вӑл 91-ре. Малтан ӑна киле пырса социаллӑ ӗҫчен пӑхса тӑнӑ-ха. Ҫавӑн пек ҫур ҫул пурӑннӑ. Анчах юлашки вӑхӑтра кинемее пӗрмаях пулӑшу кирлӗ пулма пуҫланӑ.
Сӗнтӗрварринчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен центр ӗҫченӗсем кинемей шухӑшне шута илсе ӑна ваттисен ҫуртне ӑсатма йышӑннӑ. Документсене хатӗрлесе ҫитерсе Галина Аркадьевнӑна Шупашкар районӗнчи Кӑрмӑшри ваттисен ҫуртне илсе кайнӑ. Унта ватӑ ҫынна ҫӑмӑлтарах пулмалла: апатне пӗҫерсе ҫитереҫҫӗ, вырӑн таврашне тата ҫипуҫа ҫуса тасатаҫҫӗ, тухтӑр ҫырса панӑ эмелсене парса тӑраҫҫӗ.
Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Шуршӑл ялӗнче ҫӗнӗ космонавтика музейне хӑпартас тӗлӗшпе малалла тӑрӑшаҫҫӗ. Кунти ӗҫ-пуҫ вӗресе кӑна тӑрать — объекта тума куллен 75 ҫын таран хутшӑнать.
Халӗ строительсем ҫуртӑн тӗп кӑшкарне тӑваҫҫӗ, кирпӗч хураҫҫӗ, подвалти пайри пӑрӑхсем вырнаҫтараҫҫӗ. Ҫавӑн пекех ӑшӑ, шыв пӑрӑхӗсем хатӗрлеҫҫӗ, ҫутӑ тата вентиляци енӗпе ӗҫлеҫҫӗ. Пушар хӑрушсӑрлӑхӗ тӗрӗшӗпе те тӑрӑшаҫҫӗ — шыв пухмалли 200 кублӑ икӗ пысӑк пичке вырнаҫтарма ӗлкӗрнӗ.
Ҫӗнӗ музея виҫҫӗмӗш космонавт Андриян Николаев ҫуралнӑ тӑван кӗтесре хӑпартаҫҫӗ. Вӑл республикӑшӑн питӗ пӗлтерӗшлӗ вырӑн пулса тӑрасса шанаҫҫӗ. Чӑваш Республикин Ҫурт-йӗр тӑвас ӗҫ министерствин пӗрлехи заказчик служби ҫурт-йӗре вӑхӑтра тата пахалӑхлӑ туса пӗтерес тӗлӗшпе яланах тӗрӗслесе тӑрать. Музей ӗҫлеме пуҫласан кунта туристсем татах та нумайрах килме пуҫлӗҫ.
Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Кӗслеялӗнче пурӑнакансем хӑйсен ялне йӑнӑш ҫырса хунинчен тӗлӗнеҫҫӗ.
Асӑннӑ ял патӗнче нумаях пулмасть ҫул паллине ҫӗнетнӗ. Ял ятне чӑвашла тата вырӑсла ҫырса хунӑ. Чӑвашлине йӗркеллех шӑрҫаланӑ-ха, анчах вырӑсла ҫырнӑ чух «Ибраялы» тес вырӑнне «Иббраялы» тесе ҫавӑрттарса хунӑ.
Сӗнтӗрвӑрри округӗнче арӑмӗпе упӑшки тата вӗсен ывӑлӗ водитель прависӗр тӑрса юлнӑ.
Ҫул-йӗрпе патруль службин инспекторӗсем Услӑ Пукаш ялӗнче «Рено Дастер» автомобиле чарнӑ. Анчах водитель хӑнк та туман, пушшех те – хӑвӑртлӑха ӳстерсе тарма тытӑннӑ.
Инспекторсен ӑна нумай хӑвалама тивмен – водитель юр ӑшне кӗрсе ларнӑ. Унта та пулин машинине пӑрахса тарма хӑтланнӑ. Ӑна кил картишӗнче тытса чарнӑ.
Хайхискер ӳсӗр пулни тӑрӑ шыв ҫине тухнӑ. Вӑл лавккана эрех туянма кайнӑ иккен. Арҫын тӗлӗшпе протокол ҫырнӑ.
Кайран ҫакӑ та ҫиеле тухнӑ: нумаях пулмасть унӑн арӑмӗ те, ывӑлӗ те руль умне ӳсӗрле ларнӑшӑн правасӑр юлнӑ.
Сӗнтӗрвӑрри районӗн пуҫлӑхӗ пулнӑ Алексей Шумов пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Алексей Александрович чылай вӑхӑт йывӑр чирленӗ хыҫҫӑн кӑрлачӑн 27-мӗшӗнче пурнӑҫран уйрӑлнӑ.
Алексей Шумов 1955 ҫулта Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Ӑстакасси ялӗнче ҫуралнӑ. 1995 ҫулта И.Н.Ульянов ячӗллӗ ЧПУн экономика фвакультетне пӗтернӗ, 2000 ҫулта Мари патшалӑх техника университечӗн строительство факультетӗнче диплом илнӗ.
2002 ҫулта Патшалӑх Канашӗн 3-мӗш чӗнӗвӗн депутатне суйланнӑ. 2005 ҫулта Сӗнтӗрвӑрри районӗн пуҫлӑхӗн пуканне йышӑннӑ. Унта 2009 ҫулччен ӗҫленӗ.
Алексей Шумовпа кӑрлачӑн 30-мӗшӗнче Сӗнтӗрвӑрринчи культура ҫуртӗнче 10-12 сехетсенче сывпуллашӗҫ.
+12.3 °C